حجم مخزن سد، 698 ميليون متر مكعب بوده و از مهم ترين اهداف آن مي توان به آبياري اراضي كشاورزي دشت شبانكاره به طول 24 هزار هكتار، كنترل سيلاب رودخانه شاپور، توليد انرژي برق به ميزان 70 گيگا وات در سال، اشتغال زايي به ميزان 3 هزار نفر و توسعه كلي منطقه نام برد.

هم اكنون عمليات اجرايي اين سد به پايان رسيده و آبگيري آن نيز انجام شده است.

همزمان با اجراي سد شهيد رييسعلي دلواري، بند انحرافي و سامانه انتقال آب و شبكه هاي آبياري و زهكشي اصلي و فرعي آن آغاز شده و هم اكنون نيز در حال اجراست.

كل اعتبار هزينه شده در اين طرح تا پايان سال 88 كه شامل 4 پروژه بوده است بالغ بر 120 ميليارد تومان مي باشد كه پيش بيني مي شود جهت تكميل شبكه هاي زيردست آن، حدود 55 ميليارد تومان ديگر نيز مورد نياز باشد.

از پروژه هاي زيردستي و بسيار مهم اين سد مي توان به بند انحرافي و سامانه انتقال آب دشت شبانكاره اشاره كرد كه به زودي و با اتمام آن، كشاورزي منطقه را متحول خواهد كرد.

به همين منظور با مهندس جمشيد تويل، نماينده مجري طرح شركت آب منطقه اي بوشهر به گفتگو نشستيم تا در خصوص اهميت و مزاياي اين پروژه عظيم، توضيحاتي ارايه دهند.

وي با اشاره به اهميت اين پروژه مي گويد: كمبود منابع مالي، موجب كندي روند اجرايي پروژه ها مي شود.

لطفاً در خصوص مشخصات فني پروژه بند انحرافي و سامانه انتقال آب دشت شبانكاره توضيحاتي بفرماييد؟

در حقيقت اين پروژه سدي بتوني به طول سرريز 100 متر و ارتفاع 13.5 متر مي باشد كه 

شامل 2750 متر كانال ذوزنقه اي در مقطع سنگي، 2750 متر فلوم به عمق 16 متر در زير زمين با مقطع مستطيلي، 18.5 كيلومتر هم كانال ذوزنقه اي در سطح زمين كه طول آن جمعاً به  25 كيلومتر مي رسد.

چه ميزان از اراضي كشاورزي منطقه را زيرپوشش قرار خواهد داد؟ 

اين كانال با دبي 14.5 متر مكعب بر ثانيه، توانايي آبياري 14 هزار و 500 هكتار از اراضي كشاورزي دشت شبانكاره را دارد.

عمليات اجرايي آن از چه سالي آغاز شده است؟

عمليات اجرايي اين پروژه از خردادماه سال 1385 كليد خورد و هم اكنون داراي پيشرفت فيزيكي 86 درصد مي باشد.

چه مشكلاتي سد راه اين پروژه وجود دارد؟

بزرگترين مشكلي كه هم اكنون وجود دارد تأمين منابع مالي آن است. اعتباري كه امسال براي آن تخصيص داده اند بسيار اندك است. در سال جاري اعتبار پيشنهادي ما 25 ميليارد تومان بوده كه 13 ميليارد تومان آن را تخصيص دادند.

يعني شما 13 ميليارد تومان براي اجراي اين پروژه پول نقد داريد؟

خير. اعتباري كه امسال براي اين پروژه تخصيص داده شد 13 ميليارد تومان است اما تاكنون كه 4 ماه از سال مي گذرد موفق شديم فقط 1 ميليارد و 300 ميليون تومان به صورت تنخواه پول بگيريم.

آيا اين نوع اخذ اعتبارات موجب كندي كار نمي شود؟

قطعاً همينطور است. كمبود منابع مالي در همه پروژه ها موجب كندي روند اجرايي آن ها مي شود.

به نظر شما دليل كمبود منابع مالي چيست؟ پول موجود نيست يا اين كه مشكلات ديگري سد راه شماست؟

يكي از دلايل اين تأخير، تبديل موافقت نامه هاي ملي به استاني بوده كه در سال 89 انجام شد.

چرا؟

نمي دانم. اين يك تصميم كشوري است.

به نظر شما تصميم درستي بود؟

تصميم بسيار خوبي است. اين عمل موجب مي شود تا استان ها بسيار راحت تر و بهتر بتوانند كارها را به پيش ببرند ولي تأخيري كه در ابتداي كار پيش مي آيد كمي مشكل ساز است.

دليلش چيست؟

هماهنگ كردن سيستم هاي مبادله موافقت نامه براي طرح هاي ملي استاني شده اين تأخيرها را به وجود مي آورد. البته اگر اين كار انجام شود براي سال هاي آتي بسيار راحت تر خواهيم بود.

 در خصوص معارضين چطور؟ آيا معارضين محلي براي شما مشكل ساز نيستند؟

وجود معارض در اجراي طرح ها مشكلي هميشگي و اجتناب ناپذير است. به طور كلي معارضين به سه دسته تقسيم مي شوند. برخي به دنبال مطالبات خود هستند، برخي مخالف عبور شبكه ها از زمين هايشان هستند و برخي كه تعدادشان زياد هم نيست هم پول مي گيرند و هم اذيت مي كنند.

چطور؟ مگر راهكار قانوني براي برخورد با چنين اشخاصي وجود ندارد؟

راهكار وجود دارد اما در برخي موارد مسايل اجتماعي و سياسي منطقه، راهكارهاي قانوني را تحت الشعاع قرار مي دهد.

آيا در سياست هاي شركت آب منطقه اي، راهكارهاي فرهنگي و فرهنگ سازي را مد نظر داريد؟

بله. تا حدودي فرهنگ سازي شده و نتايج مثبتي هم گرفتيم. هم اكنون ما در مناطقي از دشت گور كه در حال احداث اين سامانه هستيم، با بسياري از اهالي اين منطقه روابط بسيار دوستانه اي برقرار كرديم و اين موضوع در پيشبرد اهدافمان بسيار تأثيرگذار است. البته جشنواره اي كه شركت آب منطقه اي بوشهر، 2 سال گذشته در اين منطقه برگزار كرد، در ارتقاء سطح فرهنگي مردم بسيار اثرگذار بود و كشاورزان و باغداران اين مناطق به ارزش و اهميت آب بيش از پيش پي بردند.

با روندي كه هم اكنون وجود دارد، آينده منطقه را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

به نظر بنده، به زودي و با اتمام بند انحرافي و سامانه انتقال آب دشت شبانكاره، كشاورزي منطقه شاهد تحول عظيمي خواهد بود و اين موضوع را مديون مهندسين و متخصصين داخلي كشورعزيزمان هستيم.

يك سئوال از سد در ذهنم مانده، اگر تمايل داريد پاسخ دهيد و در پايان اگر خاطره اي از زمان احداث آن داريد لطفاً بفرماييد و اين گفتگو را به پايان مي بريم، موافقيد؟

بله.

قرار بود پس از احداث سد شهيد رييسعلي دلواري، از ظرفيت توليد برق آن نيز استفاده شود. لطفاً بفرماييد اين پرو‍ژه هم اكنون در چه مرحله اي قرار دارد؟

بله. اين سد ظرفيت توليد 70 گيگا وات برق در طول سال را دارد اما هنوز اين پروژه يعني احداث نيروگاه برقابي اين سد، در دست مطالعه است كه پس از اتمام آن، وارد مراحل اجرايي خواهد شد.

و خاطره؟

در اينجا به مشكلي كه در احداث بدنه سد شهيد رييسعلي دلواري به وجود آمده بود اشاره مي كنم تا اهميت موضوع بيشتر نمايان شود.

زماني كه در حال احداث سد بوديم، سرورموتور دريچه سرريز سد كه قرار بود از كشورهاي اروپايي خريداري شود به دليل مسايل سياسي به ما تحويل نشد و شركت آب منطقه اي بوشهر تصميم گرفت تا اين دستگاه را به دست متخصصين و كارشناسان داخل كشور بسازد.

به همين دليل با تأكيد كارفرما و پيگيري هاي پيمانكار مادر، پيمانكار تخصصي براي ساخت اين دستگاه مشخص و بدين طريق سرورموتور دريچه سرريز براي اولين بار در كشور توسط كارشناسان داخلي ساخته شد. 

با ساخت اين محصول كه همپاي مشابه خارجي خود است، در اين بخش خودكفا شديم كه خاطره بسيار شيرين و به ياد ماندني است.

گفتگو از احمد ادریسی خبرنگار فارس